Công nghệ không chỉ giúp cho khoảng cách giữa đời thực và thế giới ảo trở nên gần với nhau hơn bao giờ hết. Sự phát triển của công nghệ đã và đang len lỏi vào từng ngõ ngách của cuộc sống, để phục vụ cho bất cứ nhu cầu hàng ngày của chúng ta. Và trong lĩnh vực nghệ thuật, sự hỗ trợ của công nghệ đã và đang dần nhận được sự quan tâm ngày một lớn từ cộng đồng. Cụm từ “ca sĩ ảo” đã không còn là một cái gì quá xa lạ trong đời sống hiện nay nữa, với ngôi sao nổi bật nhất: Hatsune Miku.
Ngày 31/8/2017 này chính là ngày kỷ niệm sinh nhật lần thứ 10 của Hatsune Miku. Nếu như bình thường, mỗi năm trôi qua, con người sẽ có thêm một tuổi mới, nhưng đối với những “người” như Miku, cô sẽ mãi mãi dừng lại ở con số 16 tuổi, và dĩ nhiên, tất cả người hâm mộ đều muốn vậy. Lý do rất đơn giản: Miku không có thật, mặc cho danh tiếng, hào quang cùng cộng đồng fan hâm mộ đông đảo trên toàn thế giới mà bất cứ ca sĩ nào khác đều phải ghen tị là thật.
Vậy Miku là ai?
Câu trả lời cũng rất đơn giản, cô bé “mãi mãi tuổi 16” này thực chất là một tạo hình thực thể từ một bộ giai điệu dựng sẵn của phần mềm thiết kế giọng ca sĩ VOVALOID. VOCALOID vốn là sản phẩm của Yamaha, còn công ty phụ trách dựng hình và quảng bá cho Miku là Crypton Future Media. Giọng hát của Miku được lấy và tổng hợp từ giọng của ca sĩ Saki Fujita.
Cần biết rằng, Hatsune Miku không phải là nhân vật VOCALOID đầu tiên, bởi phần mềm này đã được phát hành từ năm 2004, và đến khi Miku ra mắt, đã có khá nhiều “tiền bối” của cô được “chào sân” khán giả trước đó, nhưng, bằng một cách nào đó, cô bé với mái tóc màu xanh da trời đã chiếm trọn trái tim khán giả yêu thích, và trở thành một biểu tượng âm nhạc giả lập thành công nhất lịch sử, cho đến cả hiện tại.
Có lẽ, điểm ấn tượng đầu tiên mà Miku đem đến cho khán giả chính là ngay từ cái tên của cô. Tên của cô được ghép từ chữ “Hatsune” (tiếng Nhật: âm thanh đầu tiên) và “Miku” (tiếng Nhật: tương lai). Điều này tượng trưng cho ý muốn của Crypton rằng cô sẽ là "âm thanh đầu tiên đến từ tương lai", nơi mà theo nhiều người - thì những giá trị nghệ thuật truyền thống sẽ được thay thế bằng công cụ thực tế ảo, hoặc đơn giản hơn là theo sách khải huyển, nơi nền văn minh đương đại bị tuyệt diệt, chỉ còn Noah và chiếc máy MP3 trên tay, đại loại thế….
Bên cạnh đó, dù chỉ là một phần mềm, nhưng Miku vẫn được đặt cho những “thông số kỹ thuật” như một người bình thường như: chiều cao 1m58, cân nặng 42kg, cung Xử Nữ, cùng sở thích “ăn hành”(hay nói đúng hơn cây hành là vật tượng trưng của cô nàng).
Tạo hình nhân cách của Miku cũng rất được chú ý. Cần biết rằng, phiên bản VOCALOID đầu tiên không đạt được nhiều thành công, một phần bởi tạo hình các nhân vật khi đó còn khá “nghiêm túc”, đứng tuổi, trong khi đó, HatsuneMiku - vốn được giao trọng trách “mở bát” cho VOCALOID v2 tại Nhật Bản đã khác biệt hoàn toàn, với hình ảnh một cô gái nhỏ bé, xinh xắn và đầy cá tính, kết hợp với giọng hát cao, dễ thương, tất cả đều quá đỗi phù hợp với văn hóa manga-anime tại xứ sở mặt trời mọc. Có lẽ chính điều này đã tạo thành một “vụ nổ” về mặt truyền thông, kết hợp với sự phổ biến của internet, đã biến Miku - vốn ban đầu chỉ được thiết kế như một chương trình “nghe thử” cho các nhạc công, thành một ca sĩ ảo nổi tiếng. Hay nói cách khác, Miku nói riêng hay VOCALOID nói chung đã được lột xác hoàn toàn, từ một công cụ thuần túy trở thành một ca sĩ có nhân cách thực thụ.
Độ phủ sóng của Hatsune Miku, theo thời gian, đã vượt qua biên giới Nhật Bản và lan tới nhiều nước khác trên thế giới. Trong suốt 10 năm qua, Miku đã từng hợp tác với cả Pharrell Williams, tham gia buổi biểu diễn của Lady Gaga và quảng cáo cho nhiều nhãn hiệu lớn như Google, Toyota hay Family Mart. Đặc biệt, cô còn được đăng ký hợp tác độc quyền để quảng cáo cho hầu hết các sản phẩm công nghệ mới của Sony tại quê nhà Nhật Bản. Tất cả những hào quang xung quanh cô ca sĩ ảo này đều vượt xa sự tưởng tượng của mọi người, cũng như hiếm một nghệ sĩ thực thụ nào khác có thể sánh được.
Dĩ nhiên, sự thành công của Miku không chỉ đến từ sức mạnh của truyền thông, mà quan trọng nhất, đó lại sự đóng góp của cả cộng đồng nghệ sĩ trên toàn thế giới, từ những nhạc sĩ nổi tiếng nhất cho đến những nghệ sĩ vô danh mới vào nghề. Miku chính là một công cụ tuyệt vời để làm thước đo thành công cho bất cứ một ca khúc nào dưới giọng hát của cô. Bất kỳ ai cũng có thể khiến Miku hát những ca từ được sáng tác bởi họ. Tức là, bạn có thể nghe những bài hát tuyệt vời, đầy tươi sáng, nhưng bạn cũng có thể nghe những bài hát đầy điên cuồng, tăm tối, tuyệt vọng, thậm chí máu me, kinh dị từ chính giọng hát của Miku.
Là một ca sĩ thực dụ, Miku cũng được trang bị cho mình những chuyến lưu diễn trên toàn thế giới, và cô đi đến đâu cộng đồng đều đón nhật nhiệt liệt, và mặc cho việc mức giá vào cửa mỗi buổi biểu diễn của Miku rất đắt (lên tới hàng triệu đồng VN), thì hầu như không bao giờ tồn tại vé thừa trong mỗi chuyến lưu diễn của cô. Một phần bởi: tính cách của Miku thực sự hoàn hảo, cô sạch sẽ như một tờ giấy trắng, Cô không bao giờ bỏ lỡ nhịp, nhảy sai nhạc hay quên lời bài hát và là "Ngôi sao ảo có thể hát bất cứ bài gì mọi người sáng tác". Cô cũng không dính vào các scandal tình - tiền - ma túy như nhiều ngôi sao khác. Hay nói đúng hơn, Miku là hình mẫu chuẩn “ngoan” mà bất cứ một người hâm mộ nào đều yêu mến. Và cuối cùng, Miku luôn cuốn hút bởi đi cùng cô chính là sự phát triển của công nghệ. Sẽ còn gì tuyệt vời hơn khi bạn có thể được ngắm nhìn thần tượng ảo của mình ngay ngoài đời thực, ngay trên sàn diễn thực thay vì qua màn hình? Nhờ công nghệ 3D Hologram và số hóa giọng nói ngày một cải tiến, Miku ngày một đẹp hơn, chuyển động thật hơn, mặc cho tạo hình của cô vẫn không hề thay đổi. Không chỉ hát, trong suốt buổi biểu diễn, người ta cũng thấy Hatsune Miku trò chuyện, nói lời cảm ơn hay lắng nghe cuộc phỏng vấn với những người thực hiện chương trình. Do đó, dù chỉ là ảnh ảo, nhưng sự hiện diện của Miku luôn làm cho khán giả cảm thấy như cô đang sống thực sự.
Nếu là một fan hâm mộ “cứng” của Miku, thì những sự kiện âm nhạc hàng năm như Miku Expo, hay Magical Mirai sẽ là những điểm “cần phải đến”. Bởi đây không chỉ là nơi mà người hâm mộ bình thường tham dự, mà những sự kiện này còn là nơi ghi nhận những tài năng mới, của những lớp nhạc sĩ trẻ mới, nhằm lấy giọng hát của Miku làm bàn đạp cho thành công trên con đường sáng tác âm nhạc của họ sau này.
Những nhạc sĩ sáng tác cho Miku đa phần là những người trẻ, và nói cách khác, cô đang đại diện cho một đám đông giới trẻ và trở thành một công cụ để họ bày tỏ cảm xúc của mình thông qua các bài hát. Những tên tuổi nhạc sĩ “đình đám” gắn liền với Hatsune Miku đến từ rất, rất nhiều nơi trên thế giới, những nghệ danh như Ryo, KZ LiveTunes, Tilt-Six, DECO27 hay OneRoom, CirusP..v..v.. đều là những nhạc sĩ “nằm lòng” trong những ca khúc “huyền thoại” dưới giọng hát của Miku. Và đó chỉ là một phần rất nhỏ trong bộ sưu tập hàng chục nghìn Album của Miku, tương ứng trên 100.000 bài hát trong suốt 10 năm cô phục vụ, lớn hơn bất cứ một ca sĩ nào khác trên thế giới. Qua đó đủ thấy đế chế “thống trị” của Miku mạnh mẽ trong thế giới hiện tại là như thế nào.
Có thể thấy, đối với nhiều người trẻ, Hatsune Miku là một ngôi sao nhạc Pop hoàn hảo. Không có bất cứ scandal nào như các ca sĩ người thật, tất cả những điều cô làm chỉ đơn giản là hát những bài hát do người thật sáng tác và được mọi người yêu thích.
Tuy nhiên, dù đang dẫn đầu làn sóng của các ca sĩ ảo nhưng cũng rất khó để trả lời xem liệu Hatsune Miku có phải là tương lai của nhạc Pop hay không. Miku có những hạn chế so với các ca sĩ người thật mà những thuật toán máy tính không thể khắc phục được, như khả năng giao tiếp chẳng hạn. Khá nhiều ý kiến đã thảo luận về việc nên trang bị cho Miku một trí tuệ nhân tạo riêng biệt, hoặc một nền tảng máy học nào đó, bởi khi đó, cách giao tiếp, ứng xử của Miku sẽ trở nên tự nhiên, giống với người thật hơn bao giờ hết. Nhưng điều này sẽ còn phụ thuộc vào quyết định của Crypton Future Media, cũng như những giới hạn về công nghệ hiện tại.
Dù vậy, ít nhất chúng ta có thể thấy là các ca sĩ ảo như Hatsune Miku đang ngày càng thịnh hành và có thể trở thành xu hướng mới của âm nhạc thế giới. Trong xu hướng này, mọi người yêu thích các ca sĩ ảo vì hát thứ âm nhạc của họ và đại diện cho chính bản thân họ. Và trên tất cả, xin chúc mừng sinh nhật, Hatsune Miku. Cảm ơn vì 10 năm phục vụ tận tụy hết mình.
©NVT Athena
